Jak słyszymy telegrafię?
Zanim zrozumiemy różnicę, musimy przypomnieć sobie, jak radio odbiera „dit i dah„. Sygnał CW to tylko fala nośna – ona nie niesie żadnego dźwięku (cisza/sygnał). Abyś usłyszał w głośniku przyjemny ton (np. 600 Hz lub 800 Hz), Twoje radio musi ten dźwięk wyprodukować.
Robi to, dodając do sygnału z anteny własny sygnał z generatora (BFO). Różnica częstotliwości między nimi to ten dźwięk, który słyszysz.
Przykład:
- Stacja nadaje sygnał na 14.000.000 Hz.
- Twoje radio nastawia się np. na 14.000.600 Hz.
- Różnica to 600 Hz – i to słyszysz w głośniku.
Pitch – Jak stroić swoje ucho?
Jaki ton ustawić?. Odpowiedź brzmi: To zależy, co chcesz osiągnąć. Choć standardem są okolice 600 Hz, nowoczesne radia pozwalają na płynną regulację (zazwyczaj 300–900 Hz). Wybór ten ma trzy kluczowe znaczenia.
Mniejsze zmęczenie (Wygoda pracy)
Wysokie tony (powyżej 700-800 Hz) są bardzo przenikliwe. Świetnie przebijają się przez szum, ale na dłuższą metę są męczące dla mózgu (jak bzyczenie komara). Wielu doświadczonych zawodników (contesterów) obniża ton do 450–550 Hz. Taki „basowy” dźwięk jest łagodniejszy, pozwala pracować godzinami bez bólu głowy i daje wrażenie większego spokoju na paśmie.
Separacja stacji (Fizyka ucha)
To mało znany trik: Nasze ucho i mózg lepiej rozróżniają różnice w częstotliwościach niskich niż wysokich.
- Jeśli dwie stacje nadają bardzo blisko siebie i masz ustawiony wysoki Pitch (np. 800 Hz), mogą Ci się zlewać w jeden pisk.
- Jeśli obniżysz Pitch do 400-500 Hz, te same dwie stacje nagle zaczną brzmieć odrębnie. Łatwiej „wyłowić” tę właściwą.
Środek filtra (Technika)
Pamiętaj, że w nowoczesnym radiu pokrętło PITCH przesuwa również środek filtra przepustowego. Jeśli ustawisz Pitch na 600 Hz i włączysz wąski filtr 250 Hz, to radio „wytnie” wszystko poza wąskim oknem wokół tych 600 Hz. Dlatego ważne jest, aby stroić się do stacji tak, by jej dźwięk idealnie pokrywał się z Twoim ustawionym Pitchem (często pomaga w tym funkcja Auto-Tune lub Zero-Beat w radiu).
Rada dla początkującego: Zacznij od standardowych 600 Hz. Jeśli czujesz, że szum pasma Cię męczy, spróbuj zejść niżej (500-550 Hz). Jeśli masz wadę słuchu związaną z wiekiem (trudność w słyszeniu wysokich tonów), niższy Pitch również może znacząco poprawić czytelność odbieranych znaków.
„Zero Beat” – Dlaczego musimy być precyzyjni?
Wielu początkujących popełnia błąd: słyszą stację, kręcą gałką VFO tak długo, aż pisk wydaje im się „ładny” i zaczynają nadawać. Problem polega na tym, że jeśli Twój Pitch w radiu jest ustawiony na 500 Hz, a Ty dostroiłeś się „na ucho” do dźwięku 800 Hz, to nadajesz o 300 Hz obok swojego korespondenta.
Przy szerokim filtrze on Cię usłyszy, ale jeśli używa wąskiego filtra telegraficznego (np. 250 Hz), Twoja odpowiedź po prostu do niego nie dotrze – zostanie wycięta.
Co to jest Zero Beat?
To stan, w którym Twoja częstotliwość nadawania jest dokładnie taka sama, jak częstotliwość fali nośnej stacji, którą odbierasz.
Gdybyś „zjechał” częstotliwością odbiornika dokładnie do częstotliwości nadajnika drugiej stacji, ton stałby się tak niski, aż przeszedłby w dudnienie i całkowitą ciszę – to jest właśnie punkt zero.
Radio automatycznie dodaje Twój Pitch, abyś słyszał tę stację.
Jesteś w „Zero Beat”, gdy stacja którą słyszysz, piszczy dokładnie takim tonem, jaki masz ustawiony w menu radia jako Pitch.
Jak to ćwiczyć?
Większość nowoczesnych radiostacji ma dwa ułatwienia, o których warto wiedzieć.
- Przycisk „Auto-Tune”: Po jego naciśnięciu radio samo przesuwa VFO tak, by dźwięk stacji pokrył się z ustawionym Pitchem.
- Znacznik na skali (C-Tune/S-Meter): Na wyświetlaczu często pojawia się kreska lub dioda. Kiedy sygnał stacji jest idealnie w „Zero Beat”, dioda się zapala lub kreska ląduje na środku skali.
Zawsze staraj się dostroić do korespondenta tak, by jego ton był identyczny z Twoim ulubionym Pitchem. Tylko wtedy masz pewność, że wołasz go dokładnie na jego częstotliwości.
Jaka jest różnica między CW a CW-R?
Różnica polega na tym, z której strony fali nośnej Twoje radio „nasłuchuje”, aby uzyskać ten dźwięk.
CW (Tryb standardowy): W zależności od marki radia (Icom, Kenwood, Yaesu), tryb „zwykły” domyślnie używa jednej wstęgi bocznej (najczęściej jest to USB – górna wstęga, lub LSB – dolna).
CW-R (Reverse – Odwrócony): Radio przełącza się na przeciwną wstęgę boczną.
Często spotyka się też oznaczenia, które mówią o tym wprost:
- CW-U: To CW w trybie USB (Upper Sideband – Górna wstęga).
- CW-L: To CW w trybie LSB (Lower Sideband – Dolna wstęga).
W skrócie: CW to zazwyczaj to samo co CW-U (w nowszych radiach), a CW-R to wtedy CW-L. (Lub na odwrót, zależnie od producenta).
Po co nam dwa tryby, skoro brzmią tak samo?
To najważniejsza część dla operatora. Są dwa główne powody.
Kierunek kręcenia gałką (Pitch)
To najprostszy sposób, by rozpoznać, w jakim jesteś trybie bez patrzenia na wyświetlacz.
W trybie CW-U (USB): Gdy kręcisz gałką VFO w górę (zwiększasz częstotliwość), ton stacji staje się wyższy.
W trybie CW-L (LSB): Gdy kręcisz gałką VFO w górę, ton stacji staje się niższy.
Usuwanie zakłóceń (QRM)
To jest ten moment, w którym CW-R staje się bardzo pomocne.
Twoja stacja (DX) jest na środku.
Tuż obok niej, z prawej strony, nadaje inna, silna stacja i Ci przeszkadza w odbiorze.
Jeśli przełączysz się z CW na CW-R, dzieje się coś ciekawego: radio zaczyna słuchać „z drugiej strony” odbieranego sygnału. Dla pożądanego sygnału nic się nie zmienia (nadal jest na środku i piszczy tak samo). Ale wszystko inne zostaje lustrzanie odbite.
Ta przeszkadzająca stacja, która była „wewnątrz” Twojego filtra, po odwróceniu wstęgi może nagle wylądować poza filtrem i zostać całkowicie wycięta.
Dodaj komentarz