Apelujemy do wszystkich miłośników łączności radiowej i turystyki górskiej: Nielegalne użycie tanich radiotelefonów na paśmie PMR446 zagraża dostępności i porządkowi w eterze.
Poniżej wyjaśniam, dlaczego zwiększanie mocy jest samolubne i dlaczego jest to problemem, zwłaszcza na szlakach.
Ostatnie lata przyniosły wysyp tanich radiotelefonów ręcznych, często chińskiej produkcji (np. Baofeng, Quansheng, inne), dostępnych dla każdego. Niestety, wiele osób kupuje je, nie mając świadomości przepisów i błędnie zakładając, że skoro radio działa, to można z niego korzystać bez ograniczeń i licencji, zwłaszcza na popularnym paśmie PMR446.
Czym jest PMR446 i dlaczego ma Ograniczenia?
PMR446 (Personal Mobile Radio, 446 MHz) to wyodrębnione pasmo częstotliwości przeznaczone do łączności radiowej na krótkie dystanse. Nie wymagające licencji od użytkowników. Zostało ono przeznaczone do użytku dla wszystkich – podczas wycieczek, czy w codziennej komunikacji.
Aby utrzymać jego dostępność i użyteczność dla wszystkich, obowiązują ścisłe regulacje techniczne. Tanie radiotelefony amatorskie (przeznaczone na pasma 2m/70cm) łamią te kluczowe zasady:
- Moc Nadawania: Maksymalna dopuszczalna moc ERP (Efektywna Moc Promieniowana) to 0,5 W (500 mW).
- Antena: Urządzenie musi posiadać anteny niewymienne (zintegrowane) i nieodłączalne.
Radiotelefony typu Baofeng (i inne podobne) pozwalają na nadawanie z mocą np. 5 W, 8 W lub więcej, oraz mają wymienne anteny, co automatycznie wyklucza je z legalnego użytku na PMR446, nawet jeśli są zaprogramowane na te częstotliwości.
Tak samo wyklucza to używanie na tym paśmie radiotelefonów stacjonarnych z antenami bazowymi.
0,5 W vs 5 W: Dlaczego 10-krotnie większa moc to katastrofa?
Dla niewtajemniczonego użytkownika różnica między 0,5 W (legalna moc PMR) a 5 W może wydawać się mała. W rzeczywistości to zmiana o całe rzędy wielkości, która ma dramatyczny wpływ na zasięg i zaszumienie eteru.
Słyszą mnie ale ja nie słyszę
Kiedy nadajesz z mocą 5 W, Twój sygnał nie jest po prostu „trochę mocniejszy”. Jest on znacznie silniejszy i dociera na dystanse, które byłyby niemożliwe dla 0,5 W:
- W terenie otwartym lub w górach, podczas gdy legalne radio 0,5 W może zapewnić stabilną łączność na dystansie od kilkuset metrów do kilku kilometrów, radio 5 W (z dobrą anteną) może ten dystans wydłużyć do 10–15 km lub więcej. Ale ten dystans jest jednostronny. Co z tego, że znajomi Ciebie usłyszą jak Ty ich nie usłyszysz? Jak będziesz wołać o pomoc to również nie usłyszysz prośby o szczegóły aby łatwiej dało się Ciebie zlokalizować. Oczywiście, istnieje radionamierzanie ale TOPR, GOPR czy inne służby ratunkowe nie posiadają takich możliwości sprzętowych. Z dużą mocą szybciej rozładujesz baterię i z każdą minutą znacząco zmniejszasz swoje szanse na bycie odnalezionym.
Radiowy „Dominator” i Zasada Samolubności
Ograniczenie mocy do 0,5 W nie jest przypadkowe – jest to celowe zarządzanie zasięgiem, które pozwala na efektywne wykorzystanie pasma. Pasmo PMR446 jest zaprojektowane na zasadzie lokalności: ten sam kanał może być używany jednocześnie przez wiele niezależnych grup oddalonych od siebie o kilka kilometrów, bez wzajemnego przeszkadzania.
- Legalnie (0,5 W): Jeśli dwie grupy są odległe o 5-10 km, prawdopodobnie nie będą sobie przeszkadzać, ponieważ ich sygnały są lokalne i szybko zanikają.
- Nielegalnie (5 W): Nadając z 5 W, stajesz się radiowym „dominatorem”. Twój sygnał jest tak silny, że pokonuje (tłumi) sygnały wszystkich legalnych użytkowników PMR w promieniu kilku kilometrów.
Wniosek: Samolubne użycie 5 W oznacza, że choć dwie osoby mają udaną łączność, uniemożliwiają one swobodną komunikację dziesiątkom innych legalnych użytkowników znajdujących się w zasięgu radiowym. Ten silny sygnał może dotrzeć do doliny i „zagłuszyć” rozmowy innych użytkowników. Będą słyszeć tylko szum lub silny, niezrozumiały sygnał, mimo że „samolubny” użytkownik jest daleko.
Argument „nikomu nie szkodzę, rozmawiając z większą mocą” jest fałszywy i w warunkach takich jak szlak górski (lub otwarty teren) staje się szczególnie szkodliwy.
A czy Ty chciałbyś aby to Tobie, jeszcze silniejszy sygnał, zakłócał łączność? Da się to zrobić i są ludzie którzy nadają jeszcze większymi mocami. Wyścig zbrojeń nie jest dobrym rozwiązaniem gdyż wiesz ile waży radio o mocy 100 W z akumulatorem i anteną aby przechytrzyć tych którzy Ciebie zakłócali? Chyba nie weźmiesz na szlak takiego ciężaru? Dlatego warto dbać o legalną moc, i legalny sprzęt, zawsze – lżej dla portfela, lżej dla Twoich pleców.
Zasada “Używaj Najmniejszej Skutecznej Mocy”
Krótkofalowcy i profesjonaliści stosują zasadę, że należy używać najmniejszej mocy wystarczającej do nawiązania stabilnej łączności. Pomaga to zminimalizować zakłócenia dla innych użytkowników pasma.
Jest to jedna z fundamentalnych zasad etyki i dobrych praktyk w krótkofalarstwie. Jest ona ściśle powiązana z poszanowaniem widma radiowego i odpowiedzialnym działaniem. Świadczy o doświadczeniu i kunszcie operatora.
W kontekście stacji polowych, wypraw czy zasilania awaryjnego, mniejsza moc to mniejsze zużycie prądu, co bezpośrednio przekłada się na dłuższy czas pracy na akumulatorze.
Wspominam o tym aby pokazać, że więcej wcale się nie przekłada na lepiej w świecie łączności radiowej. Jest wiele czynników, które lepiej wpływają na skuteczną łączność niż samo zwiększanie mocy.
Analogia Restauracji: Cisza Zrujnowana przez Megafon
Wyobraź sobie pasmo PMR446 jako popularną restaurację z dużą liczbą stolików:
- PMR446 jako Wyciszona Restauracja (0,5 W)
- Stoliki = Lokalne Zasięgi PMR: Restauracja jest pełna gości siedzących przy osobnych stolikach. Każdy stolik symbolizuje mały, lokalny zasięg, jaki zapewnia legalne radio PMR o mocy 0,5 W.
- Rozmowy = Łączność: Goście rozmawiają ze sobą przy swoich stolikach cichym, normalnym głosem.
- Efekt: Dzięki temu, że wszyscy zachowują niski poziom głośności (używają małej mocy), każdy stolik (każda lokalna grupa) może prowadzić swobodną, prywatną rozmowę. Możliwa jest wielokrotność jednoczesnych rozmów bez wzajemnego zagłuszania się.
Wniosek: Ograniczenie do 0,5 W to radiowy odpowiednik zachowania kultury osobistej. Pozwala na optymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni (pasma).
- Nielegalne Radio jako Megafon (5 W)
Teraz do restauracji wchodzi dwóch gości, którzy postanawiają użyć taniego radiotelefonu amatorskiego (np. 5 W) na częstotliwości PMR. W tej analogii oznacza to, że komunikują się oni za pomocą megafonów:- Megafon = Moc 5 W: Nielegalny użytkownik używa megafonu (5 W) zamiast normalnego głosu (0,5 W). Nieważne, czy siedzą przy sąsiednich stolikach, czy są na przeciwległych końcach sali.
- Efekt Zagłuszania: Krzyk z megafonu jest tak głośny i dominuje w pomieszczeniu, że wszystkie inne, ciche rozmowy przy sąsiednich stolikach stają się niemożliwe do prowadzenia.
- Izolacja Innych: Inni goście (legalni użytkownicy PMR) próbują rozmawiać dalej cichym głosem, ale słyszą tylko zniekształcony krzyk z megafonu. Ich własne głosy stają się dla siebie niesłyszalne.
Wniosek: Użycie radia 5 W na paśmie PMR446 jest jak rozmawianie przez megafon w cichej restauracji. Może ono być skuteczne dla użytkownika megafonu, ale całkowicie niszczy doświadczenie i komunikację wszystkich innych osób w pomieszczeniu.
Oczywiście, możesz argumentować, że po to jest 16 kanałów. Niestety urządzenia radiowe nie są idealne, tak samo jak ściany naszych mieszkań nie wytłumiają dźwięków okolicy. Duża moc potrafi się negatywnie odbić na innych kanałach tak jak impreza o północy u sąsiada.
Podsumowanie (w formie hasła do zapamiętania)
Nadając z mocą 5 W na PMR, nie zyskujesz „lepszej rozmowy”, lecz stajesz się źródłem zakłóceń dla wszystkich dookoła, którzy grają według zasad.
Konsekwencje i Odpowiedzialność
Używanie radiotelefonu amatorskiego na paśmie PMR446 jest łamaniem prawa. Korzystanie z radiotelefonu amatorskiego przez osobą nie uprawnioną jest traktowane jako używanie urządzenia nadawczego, lub nadawczo-odbiorczego bez wymaganego pozwolenia. W Polsce nadzór nad pasmem sprawuje Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE), który ma prawo do interwencji, kontroli oraz nałożenia wysokich kar finansowych.
Podsumowanie dla Użytkowników: Co robić i jak żyć?
Jeśli potrzebujesz większej mocy, większego zasięgu lub wymiennej anteny, istnieją legalne i odpowiedzialne ścieżki:
- Zrób licencję krótkofalarską! Jest to najlepsza droga. Zapewni Ci legalny dostęp do pasm amatorskich (w tym 2m/70cm) i nauczysz się, jak prawidłowo i odpowiedzialnie korzystać ze sprzętu.
- Skorzystaj z pasma CB Radio – ma inne regulacje i większą dopuszczalną moc, są dostępne radiotelefony ręczne, mobilowe i stacjonarne. Można stosować różne anteny.
- Używaj legalnych i homologowanych radiotelefonów PMR446 – jeśli potrzebujesz tylko prostego narzędzia do komunikacji bliskiego zasięgu, kup urządzenie stworzone do tego celu. Jeżeli nie wiesz czy dane urządzenie jest stworzone do tego celu nie bój się zapytać krótkofalowców. Opis sprzedawcy “Krótkofalówka PMR” ma Ciebie zachęcić tylko do kupna. Czy chciałbyś wydać pieniądze które zaraz stracisz?
Twoja pomoc w edukowaniu społeczności ma ogromne znaczenie dla utrzymania porządku w eterze i zapewnienia, że pasmo PMR446 pozostanie użyteczne dla wszystkich, dla których zostało stworzone.
Źródła i podstawy prawne
PMR446
Wymagania dotyczące radiotelefonów PMR446 są określone w międzynarodowym dokumencie wydanym przez CEPT: https://docdb.cept.org/document/448
Tutaj znajdziesz obowiązującą w momencie pisania ustawę Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001221
Artykuły, które są podstawą do używania radiotelefonów PMR446:
Artykuł 145, ust. 2, pkt 5
2. Nie wymaga pozwolenia używanie urządzenia radiowego nadawczego lub nadawczo-odbiorczego:
(…)
5) będącego urządzeniem klasy 1, o którym mowa w art. 274 ust. 3
Artykuł 247 ust. 3 i 4
3. Urządzenia radiowe, wobec których państwa członkowskie nie stosują ograniczeń w zakresie wprowadzania ich do obrotu lub oddawania do użytku, stanowią urządzenia klasy 1.
4. Prezes UKE udostępnia na stronie podmiotowej BIP UKE przykładową listę urządzeń radiowych stanowiących urządzenia klasy 1.
Tutaj znajdziejsz wspomnianą w Art. 247 listę urządzeń klasy 1:
Strona BIP UKE Urządzenia niewymagające pozwolenia
https://bip.uke.gov.pl/pozwolenia-radiowe/urzadzenia-niewymagajace-pozwolenia-/
Negatywne Konsekwencje
W ustawie wspomnianej wyżej też znajduje się Artykuł 447 opisujący jakie są konsekwencje używania omawianych wyżej radiotelefonów bez stosownych uprawnień.
Artykuł 447, w całości
1. Kto bez wymaganego pozwolenia używa urządzenia radiowego nadawczego lub nadawczo-odbiorczego, podlega karze grzywny od 500 do 5000 zł.
2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa w sposób uporczywy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
3. Sąd może orzec przepadek urządzeń przeznaczonych lub służących do popełnienia czynu określonego w ust. 1 i 2, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy.
4. Sąd orzeka przepadek urządzeń przeznaczonych lub służących do popełnienia czynu określonego w ust. 1 i 2, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy, jeżeli ich używanie zagraża życiu lub zdrowiu człowieka. Przepis art. 195 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r. poz. 706) stosuje się niezależnie od wartości przedmiotów, których przepadek orzeczono.
5. Orzekanie w sprawach o czyn, o którym mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 977).
Wykorzystane grafiki wygenerowano za pomocą Gemini od Google.
Cheerio, vy 73 de SP5IDC
Dodaj komentarz